Fyrirtækjamenning
Presentation – Fyrirtækjamenning á Íslandi by Guðbjörg Eggertsdóttir
Fyrirtækjamenning á Íslandi hefur margt sameiginlegt með þeirri dönsku, en hún hefur líka sín séríslensku einkenni sem endurspegla samfélagið og menninguna þar. Hún byggir á jafnræði, frumkvæði og mikilli sveigjanleika.
Hér er dýpri útskýring á helstu þáttum íslenskrar fyrirtækjamenningar:
1. Jafnræði og óformleiki
Íslensk vinnumenning er mjög óformleg. Starfsmenn og stjórnendur tala saman á jafnréttisgrundvelli, og titlar skipta oft litlu máli. Þetta stuðlar að opnu samtali og hraðri ákvarðanatöku.
2. Frumkvæði og sjálfstæði
Íslendingar eru þekktir fyrir frumkvöðlahugsun og sjálfstæði. Starfsmenn eru hvattir til að taka frumkvæði, prófa nýjar hugmyndir og leysa vandamál á skapandi hátt. Þetta tengist menningu þar sem fólk er vant að „redda hlutunum“ og finna lausnir.
3. Sveigjanleiki og aðlögunarhæfni
Smæð samfélagsins og breytilegt efnahagsumhverfi hafa kennt íslenskum fyrirtækjum að vera sveigjanleg. Verkefni breytast hratt, og starfsmenn þurfa oft að sinna mörgum hlutverkum.
4. Traust og samvinna
Traust er lykilatriði í íslenskum vinnustöðum. Þar sem samfélagið er lítið, byggist mikið á persónulegum tengslum og orðspori. Samvinna og heiðarleiki eru því mjög mikilvæg gildi.
5. Jafnvægi milli vinnu og einkalífs
Íslendingar leggja áherslu á að finna jafnvægi milli vinnu og einkalífs. Sveigjanlegur vinnutími og skilningur á fjölskyldulífi eru algengir þættir í fyrirtækjamenningu.
6. Nýsköpun og tæknimiðuð hugsun
Ísland hefur sterka nýsköpunarmenningu, sérstaklega í litlum og meðalstórum fyrirtækjum. Tæknilausnir, sjálfbærni og alþjóðleg hugsun eru orðin stór hluti af fyrirtækjamenningunni.
Í heildina má segja að íslensk fyrirtækjamenning sé opin, frumkvöðlaleg og mannleg — þar sem traust, jafnræði og sveigjanleiki eru hornsteinar árangurs.
Eru menn sammála þessu?
Já, að mörgu leyti má segja að Ísland hafi lært ýmislegt af Dönum, sérstaklega á sviði stjórnsýslu, menntunar og skipulags atvinnulífsins. Ísland var hluti af danska konungsveldinu í nokkrar aldir, og á þeim tíma mótaðist margt í íslensku samfélagi eftir dönskum fyrirmyndum.
Í tengslum við fyrirtækjamenningu má nefna nokkur atriði þar sem áhrifin eru greinileg:
1. Skipulag og fagmennska
Danska vinnumenningin, sem leggur áherslu á skipulag, ábyrgð og gæði, hafði áhrif á þróun íslenskrar stjórnsýslu og atvinnulífs. Þegar Ísland fór að byggja upp nútímalegt efnahagslíf á 20. öld, var margt tekið upp úr dönskum vinnubrögðum.
2. Jafnræði og lýðræðisleg vinnumenning
Bæði Danmörk og Ísland leggja áherslu á jafnræði milli starfsmanna og stjórnenda. Þessi hugsun á rætur að rekja til norrænnar velferðarhefðar, sem Ísland tók að miklu leyti upp frá Danmörku.
3. Menntun og fagþekking
Margir Íslendingar sóttu nám til Danmerkur á 19. og 20. öld og fluttu heim með dönsk vinnubrögð og faglega hugsun. Þetta hafði bein áhrif á þróun íslenskrar menningar og atvinnulífs.
4. Ábyrgð og samfélagsleg gildi
Hugmyndin um að fyrirtæki beri samfélagslega ábyrgð — að sýna omhu eða umhyggju — á einnig rætur í dönskum og norrænum gildum, sem Ísland hefur tileinkað sér á sinn hátt.
Þó Ísland hafi þróað sína eigin, sjálfstæðu fyrirtækjamenningu, má segja að dönsk áhrif hafi lagt grunn að mörgum þeim gildum sem enn einkenna íslenskt atvinnulíf í dag: traust, jafnræði, ábyrgð og fagmennsku.
7 H H 